DE WERELD IN EEN WIJK
Hoe leven mensen samen in het multiculturele en multireligieuze Bressoux, een migrantenwijk in Luik? Ontdek het zelf in deze interactieve multimediale documentaire in het Engels, Frans en Nederlands.
Deze kaart is je startpunt om Bressoux te ontdekken vanaf je laptop. Je kunt urenlang ronddwalen door simpelweg op een van de 27 iconen te klikken om een ​​verhaal te starten. En met elke klik opent zich een deur waar buitenstaanders normaal gesproken niet binnenkomen.
Je ontmoet er wijze en vriendelijke mensen. Ongeacht hun afkomst of opleidingsachtergrond, ieder van hen heeft iets waardevols te vertellen dat ons kan helpen de complexe wereld waarin we leven beter te begrijpen.
​
Nieuwsgierig naar de twaalf geportretteerde bewoners? Maak direct met ze kennis in de gefilmde portretten hieronder!
​
‘Vreemdelingen verdienen respect,
want ze dragen bij aan de samenleving’
Marième Kaba voldoet in geen enkel opzicht aan het cliché van een migrantenvrouw. Ze is een autonome, werkende moeder, met evenveel respect voor de culturele traditie waarin ze is opgegroeid, als voor de fundamentele beginselen van de liberale, democratische samenleving, waarin ze ook politiek actief is. Ze ziet zichzelf niet als Belg of Senegalees, maar als een wereldburger.
Haar boodschap aan migranten is helder: kom niet naar Europa om iets te halen, maar om iets te brengen. Ontwikkel je talenten en doe iets goeds voor het land van aankomst. Vanuit haar platform inspireert ze vrouwen om zich te ontwikkelen tot vrije en autonome burgers, die een bijdrage leveren aan de samenleving.
‘Laten we eerst de Belgen helpen, voordat we buitenlanders helpen’
Jean Claude Détruit heeft zijn hele leven op zee gevaren. In Bressoux kennen ze hem als Popeye. Hij reisde vier keer de wereld om, trouwde met zeven vrouwen en heeft twaalf kinderen in meerdere werelddelen. Op een enkele na heeft hij geen enkel contact meer met hen.
Popeye begrijpt dat de mensen steeds racistischer worden. De politici doen niets voor de gewone arbeiders terwijl de migranten wel geholpen worden. Hij vindt ook dat de grenzen dicht moeten. ‘Als ze er nog meer laten komen, gaan we allemaal dood van de honger. Het is heel normaal dat we tegenstribbelen en dat we die mensen niet meer willen.’
‘Het is normaal dat we een vrouw willen die nog maagd is’
Voor de jonge rapper Yassin Arradi is Bressoux een getto met meerdere gezichten. Het klopt dat veel jongeren in de criminaliteit belanden. Er wordt in drugs en wapens gehandeld. Veel minder bekend is dat bewoners binnen de eigen culturele groep ook veel warmte en steun bij elkaar vinden.
‘Je moet hier wonen, om het te kunnen ervaren.’ De twee gezichten van zijn wijk is ook het centrale thema van zijn nieuwste album, ‘La face du ghetto’.
‘Als integratie betekent dat je één verenigd volk creëert, mag je nog lang dromen, ik geloof daar niet in’
Elke week komen er honderden Afrikaanse gelovigen naar Eglise de Dieu ‘le Reveil’, de kerk van pastoor Pajo Malosa Madiengo. Instemmend luisteren ze urenlang naar zijn opzwepende stem, zingen, dansen en bidden vol overgave. De temperatuur in het voormalige bedrijfspand stijgt letterlijk naar tropische waarden.
Pajo stoort zich aan mensen die hun eigen cultuur superieur vinden aan die van migranten. ‘Er zijn mensen die alleen aan zichzelf denken. Enkel hun leven telt. Ze zien zichzelf als de beste, met de beste cultuur en de beste samenleving. Die ideeën willen ze anderen opleggen, maar zo werkt het niet. Dat leidt dan tot conflicten.’
‘Veel Belgen hier denken negatief,
omdat we ons verwaarloosd voelen’
Mireille Mojaert is migrant in eigen land. Ze verhuist in 1980 vanuit Brugge met man en dochter naar Bressoux. En wordt meteen door haar man verlaten. Hoewel ze geen Frans spreekt, weet ze toch een sociaal leven in de wijk op te bouwen.
Omdat Mireille graag andere mensen helpt, zijn haar dagen gevuld met sociale activiteiten. Teruggaan naar Brugge zou ze wel willen, maar ze blijft in Bressoux wonen vanwege haar zoon Amoury en haar even oude kleinzoon Badyl, die ook door haar is opgevoed.
Nadat beiden het ouderlijk huis verlaten hebben, ervaart Mireille een leegte in haar bestaan. Tegelijkertijd is er verdriet omdat de jongens het niet goed met elkaar kunnen vinden. Vlak voor kerst gebeurt er iets waar ze al niet meer op had gerekend.
‘Jongeren die geen plaats hebben in de maatschappij neigen naar radicalisering, omdat ze niets te doen hebben’
'We gaan naar het buitenland', zeiden zijn Armeense ouders op een dag tegen hem en zijn twee oudere zussen. Miko Khatchatryan dacht dat het om een korte vakantie ging. Pas in Bressoux aangekomen begreep hij dat dit zijn nieuwe wereld was.
Net als zijn vader wil de jonge Miko bokser worden. Trainer Albert Syben van de boksclub van Bressoux herkent direct het talent bij de achtjarige uit Armenië. Onder zijn leiding wordt Miko zes keer achter elkaar Belgisch kampioen bij de amateurs. Maar zijn ambitie reikt verder. Samen met zijn vader werkt hij nu aan hun gedeelde droom: olympisch- of wereldkampioen boksen worden.
‘Bressoux is net een kleine bloempot.
We zijn verplicht liefde te planten’
![20170514_DSC3728-©npb-[LowRes].jpg](https://static.wixstatic.com/media/87d714_3e4bf7c5506d42c298d49bc01e0f7a7c~mv2.jpg/v1/fill/w_469,h_318,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/20170514_DSC3728-%C2%A9npb-%5BLowRes%5D.jpg)
Als duizenden Syriërs op de vlucht slaan voor de burgeroorlog in Aleppo, stuurt de bisschop van de Maronitische kerk Abdullah Habelrih naar Europa om voor de ontheemde christenen te zorgen. Vanuit de pastorie van een voormalige Rooms-Katholieke kerk in Bressoux begeleidt hij sindsdien groepen mannen, vrouwen en jongeren bij hun integratie.
Hij hoopt dat de Europeanen hun hart kunnen openen voor de nieuwkomers, zodat ze met liefde in plaats van haat worden ontvangen. ‘De mensen hebben hun hulp nodig om de problemen te overwinnen en hier een nieuw leven op te bouwen. We hebben al genoeg geleden.’
‘We leven allemaal op dezelfde grote bol. Hoe kunnen we dan zeggen dat iemand een vreemdeling is?’
![20170614_DSC4906-©npb-[LowRes].jpg](https://static.wixstatic.com/media/87d714_e1af395ab90f42618697a0c01fd6834f~mv2.jpg/v1/fill/w_469,h_318,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/20170614_DSC4906-%C2%A9npb-%5BLowRes%5D.jpg)
Na zijn ontslag en scheiding staat Gilbert Emonts tot zijn eigen verbazing op een dag in de rij bij Resto du Coeur in Bressoux. Het is een plek voor mensen die veel, zo niet alles, zijn kwijtgeraakt. Wie zich hier meldt, heeft niemand anders meer bij wie hij terecht kan voor hulp.
ï¾ Zijn droom - een gewoon gezinsleven met een baan, partner, kind en hond - ligt in duigen. Toch wijdt zich vol overgave aan de opvoeding van zoon Max, die later geld wil verdienen om de armen te kunnen helpen.ï¾
‘Het enige dat ik wil, is dat mijn kinderen
slagen in het leven’
![_D8A4222-©HJHRestoducoeur-[LowRes].jpg](https://static.wixstatic.com/media/87d714_fbb6ec24a1b54b7ab231c04bcf2ab839~mv2.jpg/v1/fill/w_469,h_318,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/_D8A4222-%C2%A9HJHRestoducoeur-%5BLowRes%5D.jpg)
Ghassan Koukou heeft een prima leven in Aleppo. Hij werkt als docent, gaat op vakantie naar zee met zijn familie en heeft veel vrienden. Als de oorlog in Syrië onverwacht zijn stad bereikt, kunnen zijn kinderen hun studie niet voortzetten. Na twee jaar oorlogsgeweld besluit het gezin om naar Turkije te gaan en van daaruit de reis naar Europa te maken.
Vanuit België volgt hij de verwoestingen in zijn geliefde Aleppo. Ondertussen moet hij machteloos toezien hoe de kloof groeit tussen zijn twee oudste zonen en de Islam.
‘Of je een vrouw nu dwingt of verbiedt een hoofddoek te dragen, het is dezelfde onderdrukking’
![09172016Speelplaats moskee offerfeest20160918_0208-©HJH-[LowRes].jpg](https://static.wixstatic.com/media/87d714_66d7eb21df82495fb346f19136ef6a6e~mv2.jpg/v1/fill/w_469,h_318,al_c,q_80,usm_0.66_1.00_0.01,enc_avif,quality_auto/09172016Speelplaats%20moskee%20offerfeest20160918_0208-%C2%A9HJH-%5BLowRes%5D.jpg)
‘El-itissam’ is de grootste moskee van Bressoux. Vanaf de start in 1990 hadden de oprichters voor ogen dat de moskee meer moest zijn dan een plek om te bidden. Net als in de tijd van Mohammed zelf, toen een groot deel van het openbare leven zich in de moskee afspeelde.
Samen met zijn medebestuurders zorgt voorzitter Fouad Toukouki ervoor dat radicalisering geen kans krijgt in de moskee. Tegelijkertijd probeert hij de geesten rijp te maken voor een modernisering van de geloofsbeleving.
‘Het is belangrijk om een geloof te moderniseren
in overeenstemming met de plek waar je leeft’
In Bressoux bevindt zich de grootste Yezidische gemeenschap van België. Suleyman Agirman nam in 2017 het voorzitterschap over, met de intentie om een modernisering op gang te brengen.
In 2014 vermoordden de extremisten van IS duizenden Yezidi’s in Noord-Irak. Gewelddadige confrontaties met de islamitische bewoners in Bressoux zijn er niet. Tegelijkertijd is Suleyman wel teleurgesteld dat de imams van de wijk de genocide van IS niet daadkrachtig hebben veroordeeld.
Verandering binnen de islam moet in Suleyman’s visie komen van de vrouwen. ‘Als de vrouwen emanciperen, komt het hele patriarchale systeem inclusief de polygamie onder druk te staan. Dat idee beangstigt de mannen die tegen mijn project zijn.’
‘Een boomstam mag nog zo lang in het water liggen,
hij wordt nooit een krokodil’
Ilou Barma Waziri Adji kwam in 2005 van Niger naar België om zijn droom te realiseren: acteur worden. Zijn liefde voor de cinema kreeg hij mee van zijn vader, die met een videocamera het gezinsleven in de hoofdstad Niamey vastlegde. Eenmaal in België schreef Ilou zich in bij een casting bureau. Hij kreeg bijrollen in enkele Belgische en Franse series en speelfilms.
Ilou voelt zich goed geïntegreerd. Als marktmeester in Luik, wijst hij standhouders een plaats toe. En hij is politiek actief binnen de Parti Socialiste, de grootste politieke partij van Luik, met traditioneel veel kiezers uit Bressoux. Zodra hij is genaturaliseerd en een Belgisch paspoort heeft, wil Ilou op de kieslijst komen voor de volgende verkiezingen.